KITOB O'QISHNING YOSHLAR HAYOTIDAGI AHAMIYATI
Keywords:
Kitob o'qish, yoshlar, kognitiv rivojlanish, hissiy intellekt, akademik muvaffaqiyat, aralash metod, O'zbekiston.Abstract
Zamonaviy raqamli texnologiyalar asrida yoshlarning kitob o'qish odatlari sezilarli transformatsiyaga yuz tutmoqda. Mazkur tadqiqotning maqsadi O'zbekiston yoshlari o'rtasida kitob o'qishning kognitiv, ijtimoiy va psixologik ta'sirlarini kompleks tarzda baholashdan iborat. Tadqiqotda miqdoriy va sifatiy yondashuvlarni o'zida mujassam etgan aralash metodologiyadan (mixed methods) foydalanildi. O'zbekistonning turli hududlaridan tasodifiy tanlanma asosida jalb qilingan 18–30 yoshli 200 nafar respondent ishtirokida strukturalashtirilgan so'rovnoma o'tkazildi, shuningdek, ularning 20 nafari bilan chuqurlashtirilgan yarim tuzilgan intervyular tashkil etildi. Natijalar shuni ko'rsatadiki, muntazam kitob mutolaasi yoshlarning akademik o'zlashtirish darajasi (r = .64, p < .01), tanqidiy tafakkuri va hissiy intellekti bilan to'g'ridan-to'g'ri ijobiy korrelyatsiyaga ega. Shunga qaramay, yoshlarning 62 foizi vaqt yetishmasligi va ijtimoiy tarmoqlarga qaramlikni mutolaaga to'sqinlik qiluvchi asosiy omillar sifatida e'tirof etgan. Qiyosiy tahlillar kitob o'qiydigan va o'qimaydigan yoshlar o'rtasida stressni boshqarish va empatiya darajasida statistik ahamiyatli farqlarni (p < .05) ko'rsatdi. Xulosa o'rnida, yoshlar o'rtasida mutolaa madaniyatini shakllantirish bo'yicha ta'lim muassasalari va davlat organlari uchun amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.