SANOAT KORXONALARIDA DIGITAL LEAN KONSEPSIYASI ASOSIDA ISHLAB CHIQARISH JARAYONLARINI OPTIMALLASHTIRISH: IOT VA BIG DATA TEXNOLOGIYALARINING ROLI

Authors

  • Abdujabborova Havoxon Muhammadjon qizi Abdujabborova Havoxon Muhammadjon qizi Author

Keywords:

Digital Lean, Industry 4.0, IoT, Big Data Analytics, Lean Production, Digital Value Stream Mapping, Muda, operatsion samaradorlik, raqamli transformatsiya, aqlli ishlab chiqarish.

Abstract

Ushbu maqolada sanoat korxonalarida "Digital Lean" (Raqamli tejamkorlik) konsepsiyasini joriy etish orqali ishlab chiqarish jarayonlarining samaradorligini oshirish va resurslardan foydalanishni optimallashtirish masalalari tadqiq etilgan. Tadqiqotning asosiy maqsadi Industry 4.0 texnologiyalari, xususan Internet of Things (IoT), Big Data va raqamli monitoring tizimlarini Lean Production tamoyillari bilan integratsiyalash orqali operatsion samaradorlikni oshirish mexanizmlarini aniqlashdan iborat. Tadqiqot davomida tizimli tahlil, qiyosiy tahlil va ilmiy adabiyotlarni umumlashtirish usullaridan foydalanildi. Ishlab chiqarishdagi yo‘qotishlarni (Muda) real vaqt rejimida aniqlash, jarayonlarni bashoratli tahlil qilish hamda "Digital Value Stream Mapping" (Digital VSM) usulini qo‘llashning afzalliklari asoslab berildi. Tadqiqot natijalari IoT va katta ma’lumotlar tahlili texnologiyalarining ishlab chiqarish xarajatlarini kamaytirish, uskunalar samaradorligini oshirish va boshqaruv qarorlarini qabul qilish jarayonlarini tezlashtirishga sezilarli ta’sir ko‘rsatishini tasdiqladi.  

Ushbu maqolada sanoat korxonalarida "Digital Lean" (Raqamli tejamkorlik) konsepsiyasini joriy etish orqali ishlab chiqarish jarayonlarining samaradorligini oshirish va resurslardan foydalanishni optimallashtirish masalalari tadqiq etilgan. Tadqiqotning asosiy maqsadi Industry 4.0 texnologiyalari, xususan Internet of Things (IoT), Big Data va raqamli monitoring tizimlarini Lean Production tamoyillari bilan integratsiyalash orqali operatsion samaradorlikni oshirish mexanizmlarini aniqlashdan iborat. Tadqiqot davomida tizimli tahlil, qiyosiy tahlil va ilmiy adabiyotlarni umumlashtirish usullaridan foydalanildi. Ishlab chiqarishdagi yo‘qotishlarni (Muda) real vaqt rejimida aniqlash, jarayonlarni bashoratli tahlil qilish hamda "Digital Value Stream Mapping" (Digital VSM) usulini qo‘llashning afzalliklari asoslab berildi. Tadqiqot natijalari IoT va katta ma’lumotlar tahlili texnologiyalarining ishlab chiqarish xarajatlarini kamaytirish, uskunalar samaradorligini oshirish va boshqaruv qarorlarini qabul qilish jarayonlarini tezlashtirishga sezilarli ta’sir ko‘rsatishini tasdiqladi.  

Tadqiqotning ilmiy yangiligi Lean Production va raqamli texnologiyalar integratsiyasi asosida korxonalarda Digital Lean tizimini joriy etishning konseptual modeli ishlab chiqilganligi bilan izohlanadi. Yakunda sanoat korxonalarida Digital Lean tizimini bosqichma-bosqich tatbiq etish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqildi.

Author Biography

  • Abdujabborova Havoxon Muhammadjon qizi, Abdujabborova Havoxon Muhammadjon qizi

    Qo‘qon davlat universiteti, Tabiiy fanlar va Iqtisodiyot fakulteti,
    Menejment yo‘nalishi, 2-bosqich talabasi

References

Downloads

Published

2026-06-08