YIRIK TIL MODELLARI (LLM) ARXITEKTURASIDA “PROMPT CHAINING” YORDAMIDA UZLUKSIZ KOD GENERATSIYASINI OPTIMALLASHTIRISH: TIZIMLI YONDASHUV VA XAVFSIZLIK

Authors

  • Toshtemirov Xojiakbar Qahramon o’g’li Toshtemirov Xojiakbar Qahramon o’g’li Author
  • Ma’rufov Sardorbek Bahromjon o’g’li Ma’rufov Sardorbek Bahromjon o’g’li Author

Keywords:

Prompt Chaining, Yirik Til Modellari, LLM gallyutsinatsiyasi, algoritmik dekompozitsiya, dasturiy arxitektura, kiberxavfsizlik, API marshrutizatsiyasi, uzluksiz kod generatsiyasi, transformer arxitekturasi, ma‘lumotlar yaxlitligi.

Abstract

Ushbu keng qamrovli va mufassal ilmiy maqolada zamonaviy dasturlash muhitida Yirik Til Modellarining (LLM) ulkan axborot qayta ishlash salohiyatini murakkab dasturiy arxitekturalarni loyihalashga yo‘naltirish muammolari hamda ularning innovatsion yechimlari chuqur tahlil qilinadi. Dasturiy ta‘minot muhandisligida bugungi kunda keng qo‘llanilayotgan an‘anaviy yagona so‘rov (zero-shot yoki single-prompt) yondashuvi yirik va ko‘p modulli tizimlarni kodlashda sun‘iy intellektning tezkor xotirasini to‘ldirib yuborishi, kontekstni yo‘qotishi va mutlaqo mantiqsiz sintaksis xatolariga olib kelishi turli amaliy tajribalarda isbotlangan. Mazkur tadqiqot doirasida kompyuter injiniringidagi ushbu jiddiy masalani algoritmik dekompozitsiya qilish, ya‘ni “Prompt Chaining” (zanjirli so‘rovlar) metodologiyasi orqali LLM e‘tibor mexanizmini (Attention Mechanism) boshqarish va xatosiz backend infratuzilmasini qurish qonuniyatlari kashf etildi. Xususan, ehtimollar nazariyasiga asoslangan generativ neyrotarmoqlarni qat‘iy deterministik muhandislik qoidalariga bo‘ysundirish, reliesion ma‘lumotlar bazalarini xatosiz loyihalash hamda API marshrutlarida (endpoints) ma‘lumotlar yo‘qotilishini oldini olish usullari batafsil yoritildi. Keltirilgan ilmiy xulosalar shuni qat‘iy tasdiqlaydiki, so‘rovlarni aniq matematik va mantiqiy ketma-ketlikda ulash orqali ishlab chiqarilayotgan kodning sifati karrasiga oshadi, tizimlararo integratsiyalardagi uzilishlar bartaraf etiladi va eng muhimi - axborot xavfsizligiga tahdid soluvchi yashirin sun‘iy intellekt gallyutsinatsiyalari nolgacha minimallashtiriladi. Bu esa kelajakda avtomatlashtirilgan dasturlash industriyasining asosiy standartiga aylanadi. 

Author Biographies

  • Toshtemirov Xojiakbar Qahramon o’g’li, Toshtemirov Xojiakbar Qahramon o’g’li

    Ilmiy rahbar

    Toshkent xalqaro moliyaviy boshqaruv va texnologiyalar universiteti “Arxitektura va raqamli texnologiyalar” kafedrasi katta o’qituvchisi

  • Ma’rufov Sardorbek Bahromjon o’g’li, Ma’rufov Sardorbek Bahromjon o’g’li

    Toshkent xalqaro moliyaviy boshqaruv va texnologiyalar universiteti

    “Axborot tizimlari va texnologiyalari” yo'nalishi 2-kurs talabasi

References

Downloads

Published

2026-07-24