INGLIZ VA O‘ZBEK TILIDA PRAGMATIKA VA NUTQIY AKT STRATEGIYALARI
Keywords:
pragmatika, nutq aktlari nazariyasi, ingliz tili, kontekst, kommunikativ maqsad, perlokutiv effekt, kooperatsiya prinsipi, presuppozitsiya., pragmatics, speech act theory, English, context, communicative goal, perlocutionary effect, cooperative principle, presupposition.Abstract
Ushbu maqolada ingliz tili va o‘zbek tilida pragmatika va nutq aktlari nazariyasining mohiyati va ahamiyatli jihatlarini tahlil qilinadi. Pragmatika tilshunoslikning muhim sohasi bo‘lib, gapirilayotgan so‘zning asl ma’nosini emas, balki nutq jarayonida so‘zlovchining qanday maqsadni ko‘zlayotganini va tinglovchiga qanday psixilogik yoki amaliy ta’sir o‘tkazayotganini o‘rganadi. Nutqiy akt strategiyalari esa, muloqot jarayonida so‘zlovchining o‘z oldiga qo‘ygan maqsadiga erishish, tinglovchiga kerakli ta’sir o‘tkazish va perlokutiv effektga erishish uchun tanlangan nutqiy xatti-harakatlarni o‘rganadi. Ushbu maqolada pragmatika va nutqiy akt strategiyalarining asosiy tamoyillari, tadqiqot usullari va adabiyotlar tahlili keltirilgan.
This article analyzes the essence and significant aspects of pragmatics and speech act theory in the English and Uzbek languages. Pragmatics is an important branch of linguistics that studies not just the literal meaning of spoken words, but rather the speaker's intended goal during the speech process and how it psychologically or practically affects the listener. Speech act strategies, on the other hand, examine the verbal actions chosen by the speaker during communication to achieve their goal, exert the necessary influence on the listener, and produce a perlocutionary effect. This article presents the core principles, research methods, and a literature review of pragmatics and speech act strategies.