RAQAMLI IQTISODIYOTDA MARKAZIY BANKLARNING RAQAMLI VALYUTASI (CBDC)

Abstract

Ushbu maqola zamonaviy raqamli iqtisodiyot sharoitida markaziy banklar tomonidan joriy etilayotgan raqamli valyutalar — CBDC (Central Bank Digital Currency) masalasiga bag‘ishlangan. So‘nggi yillarda global moliyaviy tizimda yuz berayotgan transformatsiyalar, xususan raqamlashtirish jarayonlari natijasida an’anaviy pul muomalasi yangi bosqichga ko‘tarilmoqda. Shu nuqtai nazardan, CBDC nafaqat innovatsion to‘lov vositasi, balki iqtisodiy siyosatni samarali amalga oshirish vositasi sifatida ham alohida ahamiyat kasb etmoqda. Maqolada CBDC tushunchasining nazariy asoslari, uning iqtisodiy mohiyati, asosiy turlari va amaliy qo‘llanilish jihatlari batafsil tahlil qilinadi. Shuningdek, rivojlangan va rivojlanayotgan davlatlar tajribasi asosida CBDC joriy etilishining global tendensiyalari yoritilgan. Xususan, raqamli valyutalarning to‘lov tizimlariga ta’siri, moliyaviy inklyuziyani oshirishdagi roli, shuningdek, naqd pul muomalasini qisqartirishdagi o‘rni alohida ko‘rib chiqiladi.

Tadqiqot davomida CBDC joriy etilishida yuzaga keladigan asosiy muammolardan biri sifatida aholining ushbu tizimga nisbatan ishonchi pastligi, shaxsiy ma’lumotlar xavfsizligi va kiberxavfsizlik bilan bog‘liq tahdidlar tahlil qilinadi. Ushbu muammolarni bartaraf etish maqsadida muallif tomonidan amaliy taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan bo‘lib, ular orasida moliyaviy savodxonlikni oshirish, texnologik infratuzilmani rivojlantirish hamda davlat tomonidan ochiqlik va shaffoflikni ta’minlash masalalari muhim o‘rin egallaydi.Mazkur maqola talaba tomonidan sodda, tushunarli va qiziqarli uslubda yozilgan bo‘lib, u nafaqat ilmiy-amaliy ahamiyatga ega, balki keng kitobxonlar ommasi uchun ham foydali manba bo‘lib xizmat qiladi. Ushbu tadqiqot natijalari kelajakda raqamli iqtisodiyot rivojlanishida CBDCning o‘rni va istiqbollarini yanada chuqurroq anglashga yordam beradi.