PRAGMATIK BIRLIKLARNING O‘ZBEK KOMMUNIKATIV ONGIDAGI ETNOMADANIY IZLARI VA DISKURSIV FAOLLASHUV SHAKLLARI
Keywords:
pragmatik birlik, kommunikativ ong, etnomadaniy iz, diskurs, nutqiy odob, xushmuomalalik, murojaat birliklari, milliy qadriyat, kontekst, pragmalingvistika, lingvokulturologiya, o‘zbek tili.Abstract
Ushbu maqolada pragmatik birliklarning o‘zbek kommunikativ ongidagi etnomadaniy izlari va ularning turli diskurslarda faollashuv shakllari tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi o‘zbek nutqiy muloqotida uchraydigan murojaat, xushmuomalalik, duo, olqish, istak, iltimos, yumshatish, baholash, modal va bilvosita ifoda birliklarining milliy-madaniy tajriba, qadriyatlar tizimi va kommunikativ ong bilan bog‘liqligini aniqlashdan iborat. Maqolada pragmatik birliklar faqat nutqiy vosita sifatida emas, balki xalqning madaniy xotirasi, ijtimoiy odobi, hurmat tamoyillari va munosabat bildirish usullarini saqlovchi etnomadaniy belgilar sifatida talqin qilinadi. Tadqiqotda tavsifiy, pragmalingvistik, lingvokulturologik, diskursiv va kontekstual tahlil metodlaridan foydalanildi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, o‘zbek tilidagi pragmatik birliklar oilaviy, kundalik, badiiy, rasmiy, diniy-ma’rifiy va raqamli diskurslarda turlicha faollashadi. Ular muloqotda hurmat, yaqinlik, ijtimoiy masofa, rozilik, norozilik, ehtiyotkorlik va milliy odob me’yorlarini ifodalashga xizmat qiladi. Maqolada pragmatik birliklarning etnomadaniy izlari kommunikativ ong, diskursiv vaziyat va adresatga yo‘naltirilgan ta’sir bilan bog‘liq holda yoritiladi.
References
