LINGUOCULTUROLOGICAL ANALYSIS OF COLOR-COMPONENT PROVERBS IN THE ENGLISH AND UZBEK LANGUAGES
Keywords:
color-component proverb, linguoculturology, chromatonym, cultural code, symbolic meaning, connotation, comparative analysis, English, Uzbek., rang komponentli maqol, lingvokulturologiya, xromatonim, madaniy kod, ramziy ma’no, konnotatsiya, qiyosiy tahlil, ingliz tili, o‘zbek tili., пословица с цветовым компонентом, лингвокультурология, хроматоним, культурный код, символическое значение, коннотация, сравнительный анализ, английский язык, узбекский язык.Abstract
This thesis offers a comparative linguoculturological study of color-component proverbs in English and Uzbek. Colour terms (white, black, red, blue, green) are treated as carriers of a cultural code within proverbs, and their symbolic and connotative meanings are compared across the two languages. The analysis shows that while the evaluative meaning of certain colours (white – good, black – bad) is largely universal, others (blue, green, red) carry a national-cultural colouring tied to each people’s history, religion and way of life. The topic is relevant for linguoculturology, contrastive phraseology and translation practice.
Mazkur tezisda ingliz va o‘zbek tillaridagi rang komponentli maqollar lingvokulturologik nuqtai nazardan qiyosiy o‘rganiladi. Unda rang nomlari (oq, qora, qizil, ko‘k, yashil) maqollarda madaniy kod tashuvchisi sifatida qaraladi va ularning ramziy-konnotativ ma’nolari ikki tilda solishtiriladi. Tahlil shuni ko‘rsatadiki, ayrim ranglarning baholovchi ma’nosi (oq – yaxshilik, qora – yomonlik) umuminsoniy bo‘lsa, boshqalari (ko‘k, yashil, qizil) har bir xalqning tarixi, dini va turmush tarzi bilan bog‘liq milliy-madaniy bo‘yoqqa ega. Mavzu lingvokulturologiya, chog‘ishtirma frazeologiya va tarjima amaliyoti uchun dolzarbdir.
В данном тезисе проводится сопоставительное лингвокультурологическое изучение пословиц с цветовым компонентом в английском и узбекском языках. Цветообозначения (белый, чёрный, красный, синий, зелёный) рассматриваются как носители культурного кода в пословицах, и их символические и коннотативные значения сопоставляются в двух языках. Анализ показывает, что если оценочное значение некоторых цветов (белый – добро, чёрный – зло) в основном универсально, то другие (синий, зелёный, красный) несут национально-культурную окраску, связанную с историей, религией и образом жизни каждого народа. Тема актуальна для лингвокультурологии, сопоставительной фразеологии и практики перевода.