MAKTABLARDA ORGANIK KIMYO LABORATORIYA MASHG’ULOTLARINI VIRTUAL USULDA TASHKIL ETISH
Keywords:
organik kimyo, virtual laboratoriya, ChemCollective, Labster, PhET, MolView, Mendeley, raqamli ta’lim, simulyatsiya, molekulyar modellashtirish, o‘quv jarayoni samaradorligi, xavfsiz tajriba, STEM kompetensiyalari.Abstract
Ushbu tadqiqot ishida umumta’lim maktablarida organik kimyo laboratoriya mashg‘ulotlarini virtual texnologiyalar asosida zamonaviy talablarga mos holda tashkil etishning didaktik va metodik afzalliklari, o‘quv jarayonining samaradorligiga ko‘rsatadigan ta’siri hamda bu jarayonda qo‘llanishi mumkin bo‘lgan ilg‘or virtual laboratoriya platformalari — ChemCollective, Labster, Mendeley & MolView hamda Kolorado universiteti tomonidan ishlab chiqilgan PhET Interactive Simulations tizimlari imkoniyatlari ilmiy tahlil qilinadi. Mazkur platformalarning organik kimyo bo‘yicha tajribalarni modellashtirish, reaksiyalar mexanizmlarini vizualizatsiya qilish va o‘quvchilarda amaliy ko‘nikmalarni shakllantirishdagi o‘rni kompleks o‘rganilib, ta’lim jarayoniga ularni integratsiya qilishning metodik yo‘nalishlari asoslab beriladi.
In this study, the didactic and methodological advantages of organizing organic chemistry laboratory classes in general education schools based on virtual technologies in accordance with modern requirements, their impact on the effectiveness of the learning process, as well as the capabilities of advanced virtual laboratory platforms — ChemCollective, Labster, Mendeley & MolView, and the PhET Interactive Simulations system developed by the University of Colorado — are scientifically analyzed. The role of these platforms in modeling experiments in organic chemistry, visualizing reaction mechanisms, and developing students’ practical skills is comprehensively examined, and methodological directions for integrating them into the educational process are substantiated.
В данном исследовании научно анализируются дидактические и методические преимущества организации лабораторных занятий по органической химии в общеобразовательных школах на основе виртуальных технологий в соответствии с современными требованиями, их влияние на эффективность учебного процесса, а также возможности передовых виртуальных лабораторных платформ — ChemCollective, Labster, Mendeley & MolView и разработанной Колорадским университетом системы PhET Interactive Simulations. Комплексно изучается роль указанных платформ в моделировании опытов по органической химии, визуализации механизмов реакций и формировании практических навыков у учащихся, обосновываются методические направления интеграции этих платформ в образовательный процесс.