MOTOR MOYLARINI FOTOSPEKTRAL ANALIZ QILISHNING NAZARIY-METODIK VA AMALIY ASOSLARI
Keywords:
motor moyi, fotospektral analiz, spektrofotometriya, Beer–Lambert qonuni, absorbsiya, oksidlanish, yutilish spektri, moy sifati, avtomobil dvigateli, spektral pik.Abstract
Mazkur maqolada motor moylarining fizik-kimyoviy holatini baholashda fotospektral analiz usulidan foydalanishning nazariy, metodik va amaliy asoslari yoritilgan. Avtomobil dvigatellarining uzoq muddat samarali ishlashi bevosita moylash materiallarining sifatiga bog‘liq bo‘lib, motor moyi tarkibidagi oksidlanish mahsulotlari, aromatik uglevodorodlar, antioksidant qo‘shimchalar va boshqa komponentlarning o‘zgarishi dvigatel ish faoliyatiga sezilarli ta’sir ko‘rsatadi. Tadqiqotda Beer–Lambert qonuni asosida absorbsiya darajasini aniqlash, ultrabinafsha va ko‘rinadigan spektr oralig‘ida yutilish piklarini tahlil qilish hamda turli motor moylarining sifat ko‘rsatkichlarini taqqoslash masalalari ko‘rib chiqiladi. Eksperimental kuzatuvlar shuni ko‘rsatadiki, spektral yutilish intensivligi moyning yangi yoki ishlatilganligini, oksidlanish darajasini hamda tarkibiy o‘zgarishlarini baholashda muhim diagnostik ko‘rsatkich bo‘lib xizmat qiladi. Maqolada fotospektral analizning avtomobil sanoati, texnik xizmat ko‘rsatish va ekologik monitoring tizimlaridagi amaliy ahamiyati asoslab berilgan.
References
