ZAMONAVIY DETEKTIV ROMANDA TRAGIK OBRAZLAR
Keywords:
tragik obraz, klassik adabiyot, zamonaviy adabiyot, detektiv janr, Aristotel, Shekspir.Abstract
Mazkur tadqiqot detektiv romanlarda tragik obrazlarning talqinini o‘rganishga bag‘ishlangan bo‘lib, unda tragik qahramon konsepsiyasining tarixiy va nazariy asoslari tahlil qilinadi. Tadqiqotda tragik obrazning shakllanishi qadimgi tragediya nazariyalaridan boshlab zamonaviy badiiy adabiyotgacha bo‘lgan jarayon doirasida ko‘rib chiqiladi. Xususan, Aristotle tomonidan ishlab chiqilgan tragediya nazariyasi tragik qahramonning mohiyatini tushuntirishda muhim nazariy asos bo‘lib xizmat qiladi. Uning fikricha, tragik qahramon yuksak fazilatli bo‘lishi bilan birga muayyan xato yoki zaiflik tufayli fojiaviy holatga tushib qoladi. Keyinchalik bu konsepsiya William Shakespeare asarlarida yanada murakkab psixologik talqin bilan boyitilgan. Zamonaviy adabiyotda, xususan detektiv romanlarda tragik obrazlar an’anaviy tragediyadagi qahramonlardan farqli ravishda oddiy insonlar hayoti bilan bog‘liq holda tasvirlanadi. Bunday asarlarda jinoyat syujeti nafaqat voqealar rivojini harakatga keltiruvchi omil, balki qahramonlarning ichki ruhiy kechinmalari, ijtimoiy ziddiyatlari va shaxsiy fojiaviy holatlarini ochib beruvchi badiiy vosita sifatida namoyon bo‘ladi. Detektiv romanlarda tragik obraz ko‘pincha psixologik iztirob, axloqiy tanlov va adolat izlash jarayonlari orqali shakllanadi.
References
