ANAFILAKSIYA MODELINI KALAMUSHLARDA YARATISH VA FIZIOLOGIK KOʻRSATKICHLARIGA TAʼSIRINI TADQIQ QILISH

Abstract

Anafilaksi - bu ogʻir, hayotga xavfli allergik reaktsiya boʻlib, tezda rivojlanadi va koʻp tizimli patofiziologik oʻzgarishlarga olib keladi. Ushbu tadqiqotning maqsadi kalamushlarda anafilaksiya modelini yaratish va uning asosiy fiziologik koʻrsatkichlarga taʼsirini oʻrganishdir. Tadqiqotda 50 ta Sprague-Dawley erkak kalamushi ishlatilib, ularga intravenoz yoʻl bilan 0,5 mg/kg OVA (ovalbumin) bilan birga 2 mg/kg alum alyuminiy koadʼyuvant sifatida qoʻllanildi. 21 kundan soʻng, kalamushlarga 10 mg/kg OVA intravenoz yoʻl bilan qoʻllanildi. Anafilaktik reaktsiya davomida qon bosimi, yurak urishi, tana harorati, nafas olish chastotasi kabi fiziologik parametrlar qayd etildi. Shuningdek, qon namunalaridan histamin, triptaza, IgE darajalari oʻlchandi. Natijalar shuni koʻrsatdiki, model guruhida anafilaktik reaktsiya paytida sistolik qon bosimi oʻrtacha 45% ga, tana harorati 4,2°C ga tushdi, yurak urishi tezligi 78% ga oshdi. Plazmadagi histamin darajasi 320±45 ng/ml ga yetdi (nazorat guruhida 12±3 ng/ml). Xulosada, yaratilgan anafilaksiya modeli odamdagi anafilaksiyaga oʻxshash fiziologik oʻzgarishlarni namoyon etdi va bu model kelajakda anafilaksiya patogenezini oʻrganish va yangi davolash usullarini sinash uchun samarali vosita boʻlishi mumkin.