ESKI O‘ZBEK TILIDA “DARVESHLAR AHLI RISOLASI” ASARINING KODIKOLOGIK VA GRAMMATIK, LEKSIK – SEMANTIK TAHLILI
Keywords:
eski yozuv, tasavvuf, so‘fiylik, qadimgi turkey til, qo‘lyozma, til tarixi, nastalliq,xronologik belgilash, murid, leksik qatlam, donetikasi, singarmaniz, lab uyg‘unligi, tovush uyg‘unligi., old script, Sufism, Sufi practices, Old Turkic language, manuscript, history of language, Nasta'liq, chronological dating, murid (disciple), lexical layer, phonetics, synharmonism, labial harmony, sound harmony.Abstract
Mazkur maqola eski o‘zbek tilida yaratilgan asarlardan biri “Darveshlar ahli risolasi” ning qisqa kodikologik xususiyatlari va grammatik leksik-semantik tahliliga bag‘ishlanadi. Maqolada qo‘lyozmaning yozuv uslubi, sahifa tuzilishi va hattotlik xususiyatlari aniqlanadi. Risolada qo‘llanilgan morfologik shakllar, sintaktik qurilmalar va yana arab- fors leksik qatlamlariniga ham to‘xtalinadi. Semantik tahlil orqali asarda ifodalangan tasavvufiy qarashlar mohiyati ochib beriladi. Tadqiqot natijasida asarning nafaqat lingvistik, balki falsafiy-axloqiy qiymati ham yoritiladi.
This article is dedicated to the brief codicological characteristics and grammatical, linguistic-semantic analysis of "Darveshlar Ahli Risolasi" (The Treatise of the People of Dervishes), one of the works created in the Old Uzbek language. The article identifies the manuscript's writing style, page structure, and calligraphic features. It also examines the morphological forms, syntactic structures, and Arabic-Persian lexical layers utilized in the treatise. Through semantic analysis, the essence of the Sufi views expressed in the work is revealed. As a result of the research, the work’s value is highlighted not only from a linguistic perspective but also from a philosophical and ethical standpoint.