OZODLIKDAN MAXRUM QILISH BILAN BOG’LIQ BO’LMAGAN JAZOLARNI IJROSINI TA’MINLASHDA NAZORAT SHAKLLARI VA ULARNING O’ZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Keywords:
ozodlikdan mahrum qilish bilan bog‘liq bo‘lmagan jazolar, jazoni ijro etish, nazorat shakllari, probatsiya nazorati, ma’muriy nazorat, jamoatchilik nazorati, monitoring tizimi, axloq tuzatish ishlari, majburiy jamoat ishlari, jarima, huquqlardan mahrum qilish, profilaktika, individuallashtirilgan yondashuv, ijtimoiy moslashuv, qayta jinoyatchilikning oldini olish, insonparvarlik tamoyillari, jazolar samaradorligi, huquqni qo‘llash amaliyoti.Abstract
Mazkur maqola ozodlikdan mahrum qilish bilan bog‘liq bo‘lmagan jazolar ijrosini ta’minlashda qo‘llaniladigan nazorat shakllari hamda ularning o‘ziga xos xususiyatlarini tahlil qilishga bag‘ishlangan. Ushbu turdagi jazolar (masalan, jarima, majburiy jamoat ishlari, axloq tuzatish ishlari, muayyan huquqlardan mahrum qilish va boshqalar) mahkumni jamiyatdan ajratmagan holda, uning xulq-atvorini tuzatish va ijtimoiy moslashuvini saqlab qolishga qaratilgan.
Annotatsiyada nazoratning asosiy shakllari sifatida probatsiya nazorati, ma’muriy nazorat, jamoatchilik nazorati hamda ichki ishlar organlari tomonidan olib boriladigan monitoring tizimlari ko‘rib chiqiladi. Ularning har biri o‘ziga xos mexanizmga ega bo‘lib, mahkumning majburiyatlarga rioya etishini ta’minlash, qayta jinoyat sodir etishning oldini olish va ijtimoiy foydali faoliyatga yo‘naltirishga xizmat qiladi.
Shuningdek, ushbu nazorat shakllarining o‘ziga xos jihatlari — moslashuvchanlik, individuallashtirilgan yondashuv, profilaktik xarakter va jazolarning insonparvarlik tamoyillariga asoslanganligi alohida ta’kidlanadi. Tadqiqot natijasida nazorat tizimlarini yanada takomillashtirish, ularning samaradorligini oshirish va zamonaviy texnologiyalarni joriy etish zarurligi asoslab beriladi.