PIYOZ (ALLIUM CEPA L.) EKINIDA URUG‘CHILIK TEXNOLOGIYASINING ILMIY ASOSLARI
Keywords:
Allium cepa L., piyoz, urug‘chilik, ona piyoz, urug‘ hosildorligi, changlanish, urug‘ sifati, seleksiya, urug‘ yetishtirish, nav tozaligiAbstract
Piyoz (Allium cepa L.) dunyoda keng tarqalgan va iqtisodiy jihatdan muhim sabzavot ekinlaridan biri bo‘lib, sifatli urug‘ yetishtirish yuqori hosilli navlarni yaratish va barqaror mahsulot olishning asosiy omillaridan hisoblanadi. Mazkur maqolada piyoz urug‘chiligining biologik asoslari, urug‘lik yetishtirish texnologiyasi, urug‘ hosil bo‘lishiga ta’sir etuvchi omillar hamda urug‘ sifatini oshirish usullari ilmiy adabiyotlar asosida tahlil qilingan. Shuningdek, piyozning ikki yillik rivojlanish xususiyati, ona piyozlarni tanlash, saqlash, ekish, changlanish jarayoni, urug‘ hosilining shakllanishi va urug‘larni yig‘ib olish texnologiyasi yoritilgan. Urug‘ yetishtirishda agrotexnik tadbirlarning o‘z vaqtida va sifatli bajarilishi, nav tozaligini saqlash, fazoviy izolyatsiyaga rioya qilish hamda kasallik va zararkunandalarga qarshi kurashning ahamiyati tahlil qilingan. Tadqiqotlar natijasida zamonaviy urug‘chilik texnologiyalaridan foydalanish urug‘ hosildorligi va sifat ko‘rsatkichlarini yaxshilashi, navning biologik xususiyatlarini saqlab qolishi hamda seleksiya va urug‘chilik tizimi samaradorligini oshirishi aniqlandi. Piyoz urug‘chiligi texnologiyasini takomillashtirish yuqori sifatli urug‘ ishlab chiqarishni ko‘paytirish va sabzavotchilik tarmog‘ining barqaror rivojlanishini ta’minlashda muhim ilmiy-amaliy ahamiyatga ega [1–4].