ANTIMIKROB REZISTENTLIK (AMR): GLOBAL EPIDEMIOLOGIYA, PATOGENEZ VA ZAMONAVIY TIBBIYOT UCHUN XAVF
Keywords:
Antimikrob rezistentlik, antibiotiklarga chidamlilik, global epidemiologiya, nosokomial infeksiyalar, patogenez, molekulyar mexanizmlar, yuqumli kasalliklar, jamoat salomatligi, antibiotiklardan oqilona foydalanish, epidemiologik nazorat, profilaktika.Abstract
Antimikrob rezistentlik (AMR) hozirgi davr tibbiyotining eng dolzarb va global muammolaridan biri bo‘lib, yuqumli kasalliklarni davolash samaradorligining keskin pasayishiga olib kelmoqda. So‘nggi yillarda antibiotiklardan noto‘g‘ri va nazoratsiz foydalanish, nosokomial infeksiyalarning ko‘payishi hamda yangi antimikrob preparatlarning yetarli darajada ishlab chiqilmasligi natijasida rezistent mikroorganizmlar keng tarqalmoqda. Ushbu maqolada antimikrob rezistentlikning global va mintaqaviy epidemiologiyasi, uning molekulyar va biologik patogenez mexanizmlari, shuningdek, zamonaviy tibbiyot uchun tug‘dirayotgan xavflari chuqur tahlil qilinadi. Bundan tashqari, rezistentlikning jamoat salomatligiga ta’siri, o‘lim ko‘rsatkichlarining ortishi va davolash xarajatlarining ko‘payishi bilan bog‘liq jihatlar yoritiladi. Maqolada antimikrob rezistentlikni cheklash va oldini olish bo‘yicha zamonaviy strategiyalar, jumladan, antibiotiklarni oqilona qo‘llash, epidemiologik nazorat va profilaktik chora-tadbirlarning ahamiyati ko‘rsatib beriladi.