RAQAMLI DUNYO: IKKILIK SANOQ SISTEMASI

Authors

  • Bobosaidova Madina G'iyosiddin qizi Bobosaidova Madina G'iyosiddin qizi Author
  • Choriyorov Nodirbek Dilshodovich Choriyorov Nodirbek Dilshodovich Author

Keywords:

ikkilik sanoq sistemasi, bit, bayt, pozitsion aritmetika, Boolean algebrasi, mantiqiy eshiklar, ASCII, IEEE 754, sanoq sistemalari konvertatsiyasi, kompyuter arxitekturasi., двоичная система счисления, бит, байт, позиционная арифметика, булева алгебра, логические вентили, ASCII, IEEE 754, преобразование систем счисления, компьютерная архитектура., binary number system, bit, byte, positional arithmetic, Boolean algebra, logic gates, ASCII, IEEE 754, number system conversion, computer architecture.

Abstract

Ushbu ilmiy maqolada ikkilik sanoq sistemasining nazariy asoslari, matematik talqini va zamonaviy raqamli texnologiyalar bilan chambarchas bog'liqligi keng tahlil etilgan. Boolean algebrasi, Shennon axborot nazariyasi va tranzistorlar fizikasi orqali ikkilik tizimning fundamental mohiyati ochib beriladi. Pozitsion sanoq sistemalari o'rtasidagi konvertatsiya algoritmlari, mantiqiy amallar va ularning apparat implementatsiyasi batafsil ko'rib chiqiladi. Maqola kompyuter arxitekturasi, kriptografiya va axborot nazariyasi sohalari bo'yicha tadqiqotchilar va muhandislarga yo'naltirilgan.

Данная научная статья представляет собой всесторонний анализ теоретических основ, математической интерпретации и тесной связи двоичной системы счисления с современными цифровыми технологиями. Фундаментальная сущность двоичной системы раскрывается через булеву алгебру, теорию информации Шеннона и физику транзисторов. Подробно рассматриваются алгоритмы преобразования, логические операции и их аппаратная реализация между позиционными системами счисления. Статья адресована исследователям и инженерам в области компьютерной архитектуры, криптографии и теории информации.

This scientific article provides a comprehensive analysis of the theoretical foundations, mathematical interpretation, and close relationship of the binary number system with modern digital technologies. The fundamental essence of the binary system is revealed through Boolean algebra, Shannon information theory, and transistor physics. Conversion algorithms, logical operations, and their hardware implementation between positional number systems are considered in detail. The article is aimed at researchers and engineers in the fields of computer architecture, cryptography, and information theory.

Author Biographies

  • Bobosaidova Madina G'iyosiddin qizi, Bobosaidova Madina G'iyosiddin qizi

    Qarshi davlat texnika universiteti 1-bosqich talabasi

  • Choriyorov Nodirbek Dilshodovich, Choriyorov Nodirbek Dilshodovich

    Qarshi davlat texnika universiteti 1-bosqich talabasi

References

Downloads

Published

2026-05-03