SISTEMALI YALLIG`LANISH VA ERTA ATEROSKLEROZ. AUTOIMMUN REVMATIK KASALLIKLARDA YURAK QON TOMIR XAVFINI BAHOLASH

Authors

  • TOSHEVA NURJAHONBEGIM ABDUVALIYEVNA TOSHEVA NURJAHONBEGIM ABDUVALIYEVNA Author

Keywords:

Autoimmun revmatik kasalliklar surunkali sistemali yallig‘lanish erta ateroskleroz yurak-qon tomir xavfi endoteliy disfunktsiyasi biomarkerlar subklinik ateroskleroz, Автоиммунные ревматические заболевания Хроническое системное воспаление Ранний атеросклероз Сердечно-сосудистый риск Эндотелиальная дисфункция Биомаркеры Субклинический атеросклероз., Autoimmune rheumatic diseases Chronic systemic inflammation Early atherosclerosis Cardiovascular risk Endothelial dysfunction Biomarkers Subclinical atherosclerosis.

Abstract

Autoimmun revmatik kasalliklar (ARK), jumladan revmatoid artrit va sistemali qizil volchanka, surunkali sistemali yallig‘lanish bilan kechib, yurak-qon tomir kasalliklari (YQTK) xavfini sezilarli darajada oshiradi. Surunkali yallig‘lanish endoteliy disfunktsiyasi, lipid almashinuvining buzilishi va immun mediatorlarining faollashuvi orqali erta ateroskleroz rivojlanishiga sabab bo‘ladi. Ushbu ish ARK bemorlarida subklinik ateroskleroz mexanizmlari va immun-yallig‘lanish o‘rtasidagi bog‘liqlikni tahlil qiladi. Shu bilan birga, karotid intima-media qalinligi, koronar kaltsiy indeksi va yuqori sezgir C-reaktiv oqsil (hs-CRP), IL-6, TNF-α kabi biomarkerlar asosida yurak-qon tomir xavfini erta baholash usullari ko‘rib chiqildi.

Автоиммунные ревматические заболевания (АРЗ), включая ревматоидный артрит и системную красную волчанку, сопровождаются хроническим системным воспалением и значительно повышают риск сердечно-сосудистых заболеваний (ССЗ). Хроническое воспаление приводит к эндотелиальной дисфункции, нарушению липидного обмена и активации иммунных медиаторов, способствуя развитию раннего атеросклероза. В настоящей работе анализируются механизмы субклинического атеросклероза и связь иммунного воспаления с развитием ССЗ у пациентов с АРЗ. Также рассматриваются методы ранней оценки сердечно-сосудистого риска на основе толщины интима-медиа сонной артерии, коронарного кальциевого индекса и биомаркеров, включая высокочувствительный С-реактивный белок (hs-CRP), интерлейкин-6 и TNF-α.

Autoimmune rheumatic diseases (ARD), including rheumatoid arthritis and systemic lupus erythematosus, are characterized by chronic systemic inflammation and significantly increase the risk of cardiovascular diseases (CVD). Chronic inflammation induces endothelial dysfunction, lipid metabolism disturbances, and activation of immune mediators, contributing to early atherosclerosis development. This study analyzes the mechanisms of subclinical atherosclerosis and the relationship between immune-mediated inflammation and CVD in patients with ARD. Furthermore, early cardiovascular risk assessment methods based on carotid intima-media thickness, coronary calcium score, and biomarkers including high-sensitivity C-reactive protein (hs-CRP), interleukin-6, and TNF-α are discussed.

Author Biography

  • TOSHEVA NURJAHONBEGIM ABDUVALIYEVNA, TOSHEVA NURJAHONBEGIM ABDUVALIYEVNA

    NAVOIY STATE PEDOGOGICAL INSTITUTE OF MEDICINE 3-YEAR STUDENT OF THE FACULTY OF TREATMENT

References

Downloads

Published

2026-01-19